Çocuklarda Zehirlenmeler

Çocuklarda zehirlenmelere en fazla neden olan maddeler hangileridir?
1975 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan bir araştırmaya göre çocuklarda zehirlenmelere en fazla yol açan beş madde öne sürülmüştür: 1) 6 339 vakayla sabunlar, deterjanlar; 2) 5 727 vakayla bitkiler (özellikle mantarlar); 3) 4 913 vakayla vitaminler, maden tuzları; 4) 4 840 vakayla aspirin; 5) 4 234 vakayla soğuk algınlığına karşı preparatlar, antihistaminikler. Toplam: 26 053 vaka.
Bir yaşın altındaki çocuklarda görülen entoksikas-yonlarm bazı özel karakteristikleri vardır. Bebeklerde görülen entoksikasyonlar, bütün zehirlenme vakalarının % 5′ini oluşturur. Bu konuda yapılmış bir araştırmaya göre zehirlenmelerin % 39,4′ü ilaçlardan, % 16,2’si ev işlerinde kullanılan ürünlerden, % 8,5′i kozmetiklerden, % 7,8′i hidro-karbürlerden, % 5,5′i sebzelerden ve % 4,7’si insek-tisidlerden ileri gelmektedir.
12 aylığa kadar çocuklar üzerinde yapılmış bir araştırmada iki enteresan nokta dikkati çekmektedir: Birincisi, üç aylığa kadar o-lan çocuklarda görülen en-toksikasyonların ilaçların yanlış verilmesinden ileri geldiği; ikinci nokta, yedi aylık civarı çocuklarda görülen entoksikasyondan beslenme ürünlerinin sorumlu olmasıdır.

Bir çocuk zehirli bir madde yuttuğu takdirde anne-babanın veya o anda çocuğun yanında bulunanların ne yapmaları ve ne yapmamaları gerekir?

Böyle bir durumda yapılacak şey, çocuğun süratle hastaneye götürülmesidir. Zehirlenme âcil bir durumdur ve müdahale e-dilmelidir. Eğer hastane yakın değilse ve çocuğun hastahaneye   götürülmesi uzun zaman alacaksa, çocuk koma hâlinde değilse, konvülsiyon geçirmiyorsa veya aşındırıcı maddeler, petrol türevleri ya da striknin yutmamışsa kusmaya zorlamakta yarar vardır. Birkaç kaşık karbonatı çocuğa içirmek yeterlidir.
Bir anne-babanın hiçbir zaman yapmaması gereken bir şey, çocuğun yanlışlıkla yuttuğu herhangi bir maddenin toksisite gücünü önemsememektir.

Zehirlenme epizodilerini önlemek için ne gibi önlemler alınmalıdır?

Her şeyden önce uygulanması gereken temel önlem, bir çocuğun zehirli bir madde yutmamasına her zaman dikkat göstermektir. Bu temel işlemden sonra yapılması gereken şey zararlı ve zehirli maddelerin daima çocuklardan uzak tutulmasıdır. Bütün ilaçlar, deterjanlar, sabunlar ve diğer tehlikeli ticari ürünler kapalı dolaplara ve çocukların erişemiyeceği yerlere yerleştirilmelidir. Cok defa bu vakaların taşınmalar, ev işleri ve ailevî karışıklık ve düzensizlik hallerinde meydana gelmesi nedeniyle bu durumlarda çocuklara özel dikkat gösterilmelidir.

İlaçların, annebaba tarafından yanlış kullanılması sonucunda meydana gelen entoksikasyonlar sık görülür mü?

Evet, bu tip vakalar oldukça sık görülür. Doktorlar, hem zaman değilse bile çok defa ilaçların dozlarını belirtmeyi ihmal ederler; «çorba kaşığı» veya «çay kaşığı» terimlerini kullanırlar. Meselâ çay kaşığında bulunan miktar üç ile yedi mililitre arasında oynar. Bir yaşın altındaki bir çocuğa doz fazla verilirse ölüme yol açabilir. İstatistik sonuçlara göre bu yaşlarda ilaçtan ileri gelen ölümler birinci sırada yer alır.