Isının insan vücudundaki etkileri: Elektrik Yanıkları ve Cereyan Çarpması

Elektrik cereyanı ne zaman yanıklara yol açar. Cereyanın şiddeti ve vücut lezyonları. Elektrik kablolarına ne zaman yapışılıp kalınır. Banyo küveti tehlikesi.

Elektrik cereyanı, yanıklara yol açabilir mi?

Elektrik düğmelerini açarken, fişi prize sokarak kısa devre yaparak kıvılcımlar çıkması ve çoğunlukla bunların gerçek alev görünüşünü almaları günlük ev hayatında sık rastlanan olaylardandır.

Dışarıda kalmış bir kablonun cereyan giriş noktası, tipik bir iz mi bırakır?

Cereyan yanığı, bir kıvılcım veya bunu izleyen bir yangın sonucunda meydana gelmediği takdirde bir kondüktörle temas sonucunda ortaya çıkabilir. «Damga» şeklinde bir iz bırakır.

«Damga» yanığı, kaçıncı derece yanıklar arasında yer alır?

Küçük dahi olsa genellikle II. veya III. derece yanıklar arasında yer alır ve derinleşebilir.

O halde cereyandan yanan bir kimse ağır hasta olarak kabul edilmez mi?

Yanık oldukça küçük dahi olsa bu kazazedeler, gerçekte belirli önemde bir hasar görmüşlerdir. Yanmış olmanın yanında elektrik çarpmış kişiler olarak da kabul edilirler.

Dışarıda kalmış bir kabloya nemli olarak dokunulduğu takdirde hangi mekanizma sonucunda yapışılıp kalınır?
Akımın şiddeti, pratik olarak felce uğrayan ve istekli her hareketi engelleyen bir kas kasılmasını meydana getirir.

Peki bu durumda ayrılmak imkânsız mıdır?

Ya düşme ya da kararlı bir sadme sonucunda ayrılma gerçekleşebilir. Bu durumda da klasik «baskı tipi yanıklar» görülür.

Bir cereyan kaynağına yapışmış kimseyi koparmak için birtakım önlemler almak gerekir mi?

Her şeyden önce izole olmak gerekir veya zemin iyice kuru lastikten oluşmalıdır. Ayaklar bir sopa üzerine konmalı veya bir tavan süpürgesinin sapından tutularak kazazede uzaklaştırılmaya çalışılmalıdır. Ancak daima en basit hareket, çoğunlukla ilk anda unutulan «cereyanın kesilmesidir.

Eğer izole edilemezse veya cereyan kesilemezse kazazede öyle yapışık olarak kalacak mıdır?
Maalesef öyle.

Bir kimse, bir iletkene uzun süre yapışık kalırsa ne gibi sonuçlar doğabilir?

Çeşitli sonuçlar gelişebilir. Derin bir baskı lezyon dışında iletkeni tutan eklem düzeyinde bir «geçici paraliz» meydana gelebilir. Paraliz, tamamlanmamış olabileceği gibi birkaç hafta sürebilir. Cereyanın göğüsten geçmesi ise en şanssız olaydır.

Bu durumda ne geliÅŸir?

Enterkostal kasların tetanik kasılması nedeniyle bir «solunum paralizi» gelişebilir.

Banyoda neden cereyan çarpar?

Çünkü su, en iyi iletkendir ve suya batmış bir vücut her türlü direncini kaybeder, bunun yanısıra cereyan, su içinde bir baştan bir başa geçer. 220 mA (mili Amper), 10-20 saniye içinde bilinç kaybıyla birlikte «ânında bir kalp durmasına» yol açacak niteliktedir.

Banyo küvetinde yatarken telefon etmenin tehlikesiz olduğu doğru mudur?

Az da olsa tehlike söz konusudur. Çünkü telefonun sadece 24 Volt’luk bir bir cereyanı vardır. Ancak bu, iyi izole edilmediÄŸi takdirde sarsılma meydana getirmeye yeterlidir.

Bir kimseye banyoda cereyan çarpmışsa ne yapılabilir?

Çoğunlukla zaman sınırı, zamanında müdahale edebilmek için çok kısıtlıdır. Her şeyden önce cereyan kesilmeli, sonra dış kalp masajıyla birlikte ağızdan ağza solunuma geçilmeli ve süratle bir ambulans çağırılmalıdır.

Bu tür cereyan çarpmış kişilerde yanık izleri var mıdır?

Genellikle cereyan geçişi, iz bırakmayacak derecede süratlidir. Ancak bir adli tıp uzmanı tarafından anlaşılabilir.

Yüksek gerilimli cereyanla temas hâlinde ne gibi olaylar gelişir?

Genellikle bir kıvılcım çıkar. Çeşitli derece yanıklardan muhtemel kırıklara, bilinç kaybına ve kalp durmasına kadar pek çok hasar meydana gelebilir.

Bir kimse yüksek gerilimli bir kabloya yapışıp kalırsa ne olur?

Bu durumda zaman etkeni, yanıkların durumunu ağırlaştırır. Gerçek ve tam kas harabiyetine sebebiyet verebilir.

Bu olaylar sık mı görülür?

Hayır. întihar davranışları dışında hemen hepsi olağanüstü durumlardır. Meslekleri nedeniyle yüksek gerilimli hatlarda çalışan kişiler, her türlü riske karşı tedbirli davranırlar. Ancak yine de bazı kazalar olabilir.

Bu ağır kazazedelere nasıl yardım edilir?

Bu kişiler, sadece yanmış değil, aynı zamanda cereyan çarpmış ve politravma-tize kimseler olarak kabul edilmelidir. Bu nedenle yerinde bir yardım uygulanmalı ve kazazedenin, uzman personel tarafından kımıldatılması beklenmelidir. Ağızdan ağza solunum ve dış kalp masajı ile bir reanimasyon gerekli olabilir.