Leke çıkarıcılar, petrol, benzin, gibi kısmen uçucu ürünlerin yutulması hâlinde mide yıkanır mı?

Toksik buharların inhalasyonu tehlikesi nedeniyle zorlama kusmanın kontrendi-kasyona karşılık mide yıkanması tavsiye olunur. İşlem, özel şekilde hazırlanmış paramedikal personel tarafından uygula-nır. Vazelin yağı kullanılmalıdır. Hidrokar-bürlerden ileri gelen bir mineral yağ olması, ancak uçucu unsurlardan yoksun bulunması nedeniyle diğer petrol türevleri bunun içine kolaylıkla karışır ve böylece dışarı taşınır.

Kestikler veya aşındırıcı ürünlerin yutulmasında lavaj yapılabilir mi?

Hayır. Daha önce de belirtildiği gibi gerek kusmaya yol açılması, gerek lavaj uygulanması ile ilgili kesin bir kontrendi-kasyon mevcuttur.

Kuvvetli alkaliler mi yoksa kuvvetli asitler mi daha tehlikelidir?

Alkaliler, daha kuvvetli aşmdırıcılardır; ağza ve yemek borusuna yapışırlar. Asitler, mideye daha kolay inerler. Ancak yutmanın başında, tadları ve kuvvetli ir-ritatif etkileri nedeniyle, çok defa ânında bir kusmaya sebebiyet verirler. Bu kusma, onların mideye kadar inmesini de etkileyebilir ve bu durumda lezyonlar üstte kalır.

Yutulmuş kuvvetli asitlerden ileri gelen lezyonları küçümsememek gerekir. Ağız ve dil az etkilenmiş görünüyorsa dahi iç lezyonlar son derece ağır olabilir ve daha sonraki saatlerde kendiliklerinden belirti verebilir.

Evlerde kullanılan maddelerden ileri gelen, kaza sonucu başka entoksikasyonlar vardır. Meselâ bir trielin entoksikasyonunda ne olur?

Trielin, halk arasında çok kullamlan bir leke çıkarıcıdır. Kimyasal adı, trikloreti-lendir. Çok uçucudur, yani havada çok ve hızlı kaybolur. İnhalasyondan ileri gelen bir entoksikasyonun etkileri gayet iyi bilinir. Ancak bunlar, kuru temizlemelerde, lokal havalandırmalarda meydana gelir. Çevre havasındaki konsantrasyon sınıra geldiğinde baş ağrısı, bilinç bozuklukları, konfüzyon hâli ortaya çıkar. Bu durumda hastahaneye gitmek için bekleyen kazazedeye yapılacak ilk müdahaleler çevrenin havalandırılması, solunumun canlandırılmasıdır. Evlerde görülen trielin entoksikasyonu ise başka tiptir. Pek ender görülür, fakat çok ağır sonuçlar doğurabilir.

İnhalasyon yoluyla olmadığma göre evlerde meydana gelen akut trielin entoksikasyonu nasıl ortaya çıkar?

Yutma yoluyla. Bu madde bazan başka şişelere doldurulur veya likör ya da benzeri içecek şişelerinin yakınına yerleştirilir. Bir likörle karıştırılarak yanlışlıkla i-çilmesi pek zor bir olay olmasa gerek. Ancak bu durumlarda trielin bir bardağa boşaltılmışsa en azından kokusundan anlaşılacaktır. Esas kaza, doğrudan doğruya şişeden bir yudum alındığı takdirde meydana gelir.

Bunun sonucunda hemen son derece ağır rahatsızlıklar mı tezahür eder?

Hayır. Alman yudumdan sonra belli bir zaman geçer. Çünkü entoksikasyon, ancak trielin midede emildiği ve dolaşıma girdiği zaman ortaya çıkar. O halde düşülen yanılgının onarılması için henüz zaman vardır. Pratik olarak bir kahve kaşığı trielin (5 ml üstünde) ölüme yol açabilir.
Gerek sindirim borusu,   gerek merkezî sinir sistemi ve dolaşım sistemi zehirlenmeden etkilenir. Böylece mide bulantısıy-la birlikte karın ağnları ve diyare hissine bir psişik eksitasyon ve bir konfüzyonal hal eşlik eder. Nabız yavaş yavaş daha sıklaşır ve düzensizleşir. Sonunda total bir aritmiye kadar gelir. Bu akut devrede, hâlâ geçirli olan pratik önlem, zorlama kusmadır. Eğer bilinç hâli bozulmuşsa hasta âcil olarak hastahaneye kaldırılması ve yoğun tedavi servislerinde bakıma girmelidir.

Evde sık sık bulunan bir başka madde de çamaşır suyudur. Yanlışlıkla içilirse ciddi zararlara yol açar mı?

Çamaşır suyu çamaşırların beyazlaşma sı için çamaşır yıkamada sık kullanılan bir maddedir. İçilmesi sonucunda genellikle kendiliğinden bir kusma meydana gelir. Ancak dokuyu dejenere ediciden çok iltihaplı tipte lezyonlara sebebiyet verir. Kısmen uçucu olması nedeniyle gerek solunum yolları gerek boğaz düzeyinde güç solunumdan ötürü bir boğulma hissi yaratarak kuvvetli ölçüde tahriş edici buharlar çıkarır. Cilde dokunduğu yerde ikinci derece yanıklara benzer bir duruma yol açar. Veziküllerle birlikte ağrılı iltihaplı kızarıklık olanları belirir.

İlk anda yapılacak işlemler nelerdir?

Bütün asitli maddelerin önlenmesi gerektiğini iyice akla yerleştirmek gerekir. Aksi takdirde çamaşır suyuyla temasa gelerek tahriş edici buharlar daha çok yayı-lır. Cilt düzeyinde soğuk su uygulamaları yapılır ve iltihaplanmayı önleyici kremler sürülür (kortikosteroidlerle, antihistami-nikler). Enjestiyonla mücadele etmek için bol miktarda süt veya antiasitli su içilmelidir. Kusmamın, spontan geliştiği durumlardan biridir. Mide yıkanması da gerekebilir.

Solunum güçlüğünü yenmek için ne yapmak gerekir?

Hastaya, oturur pozisyonunu muhafaza etmesi söylenir. Çünkü oturur pozisyonda, yatar pozisyona göre daha iyi nefes alınır, Üst solunum yollarının akut ödemini gi dermek için kortizonlu türevler kullanılır Ancak müdahale daima bir hekim tarafından yapılmalıdır.
Ağızdan verilmeleri yararsızdır. Kas içi veya damar içi yolla verilmelidir.

Evde görülen diğer zehirlenmelerden biri de, iyi yıkanmamış meyvaların yenmesinden ileri gelir. Bu durumda ne gibi zehirlenme semptomları ortaya çıkar?

Bol safra ifrazatım kusma izler, kramp şeklinde karın ağrıları ve ishal görülür. Gözbebekleri daralır ve kuvvetli göz yaşarması olur. Solunum güçleşir, tansiyon düşer ve nabız yavaşlar. Kaslardaki tahribat sonunda felç görülebilir.

Botülizm nedir?

Bir anaerob mikroptan (yani atmosfer oksijeninin olmaması hâlinde de yaşayan) ileri gelen bozulmuş konserve   zehirlenmesidir. Mikropları ufak sopa şeklinde o-lup hemen hemen hareketsiz mikroplardır. Bu mikrop, olumsuz hayat şartlarında, yıllarca dayanabilen sporlara ayrılabilir.

Botülin nedeniyle bozulmuş (besin) bir madde nasıl anlaşılır?

İçeride gaz birikimi nedeniyle şişmiş ürünlerdir. Nitekim açıldıkları zaman bozuk bir kokuyla birlikte bir puflama sesi
olur. Aynı zamanda konservenin kabarcıklı bir görünüşü vardır.

Botülinin sebebiyet verdiği rahatsızlıklar nelerdir? Ne yapılabilir?

Başlangıçta hiçbir şey olmaz. Birkaç saat hattâ birkaç gün sonra, gıda tam emildiği zaman entoksikasyon başlar. Bu durumda her türlü uzaklaştırma denemesi boşunadır. Toksin, başlangıçta mide tahammülsüzlüğüyle ilgili tezahürden sonra sinir sistemine yapışır ve yukarıdan aşağıya periferik sinirleri paralize eder. Bu total hareketsizlik gözyaşının bağırsak ve mesane faaliyetinin durmasına  sebebiyet verir.
Semptomların ağırlığına göre durum fark edilir edilmez mümkün olduğu kadar çabuk hastaneye gidilmelidir.

Pek ender de olsa bu korkunç basilin konservelerde meydana gelmesini önleyecek birtakım işlemler var mıdır?

Evet. Deniz ürünleri ve sirke altında yatan ürünler, en az % 2′lik asetik asitteki bir asiditede bulunmalıdır. Salamura ve tuzlu besinler, en az % lO’luk bir tuz miktarında bulunmalıdırlar. Marmelatlar, en az yüzde 50 şeker içermelidir. Kurutulmuş besinler iyice tütsülenmeli ve tam kuru halde kalacak şekilde muhafaza edilmelidir.
Nihayet kötü kokulu bütün kutulanmış etler ve diğerleri kesinlikle atılmalıdır.