Deniz Ne Zaman Tehlikelidir?

Deniz kestanelerinin dikenleri. Deniz yıldızlarının sebep olduğu entoksikasyonlar. Trakonyanın sokması. Denizanaları ile karşılaşma. Tehlikeli istiridyeler. Deniz yılanları.

Denizde de pek çok enfeksiyon ve sokma vakaları meydana gelir. Bir el ya da bir ayağı deniz kestanesi üzerine koymaktan ö-türü tatili yanda kesmemek için pratik önlemler yok mudur?

Şans eseri deniz kestaneleri zehirli değildir. Fakat dikenler incedir ve deri içinde parçalanır. Küçük kıymıklar gibi yaptıkları ağrı yanında bir iltihaplanmaya da neden olabilirler: Her biri, bir abse kaynağı olabilir.

Bu hoş olmayan sonuç nasıl önlenir?

Cilde kestane dikenlerinin battığını fark eder etmez, başlangıçta rahatsızlık pek belirgin değilse de, banyoyu kesmek gerekir. İlgili kısım büyük bir sabırla modem alkollerden biriyle güzelce temizlenir ve bir iğne alevde yakıldıktan sonra dikenlerin birer birer çıkarılması işlemine başlanır. Bir tane dahi bırakmamaya dikkat edilmelidir. Çabuk kırılabildiklerini unutmamak lâzımdır. Kullanılacak cımbız saf alkolle temizlenmelidir.

İşlem bittiği zaman başka yapacak bir şey var mıdır?

Daima bir dezenfeksiyondan sonra steril bantlar ya da basit kuru gazlı bezlerle muhafaza iyi gelir. Kortizonlu antienflama-tuar ve antihistaminli pomatlar her zaman işe yaramaz. Antibiyotikli olanlar da tavsiye olunmaz.

Deniz şakayıklarının tehlikeli olduğu doğru mudur?

Evet. Bunlarda, kendileriyle temas hâline gelen küçük avları (küçük balıklar, yengeçler) öldürmek için kullandıkları zehirler vardır. Bazı tropikal türler, sinirsel bir paralizan olan korkunç «sulkatin»i içerir. Deniz şakayıklarına dokunulduğu takdirde ekstremite boyunca yakıcı, sert ağrılar duyulması, karıncalanmalar meydana gelmesi çok muhtemeldir. Tropikal deniz şakayıklarının neden oldukları entoksikasyonlar, daha tehlikelidir.

Trakonyadan nasıl korunulur?

Trakonya, sığda yaşayan bir balıktır. Bu balık kuma gömülü halde bulunur. Eengi bulunduğu yere uyar. Kumla örtülü olduğu zaman yalnız gözleri gözükür. Ancak üzerine basıldığı takdirde korkunç bir nörotoksik zehirle dolu sırt yüzgecindeki küçük yelpazeyi çıkarır. Trakonya ısırmaz, sokar.

Trakonyanın sokması ağrı verir mi?

Son derece ağrı verir. Uzunlukları birkaç santimetreye ulaşanları bile, şiddetli ağrılara neden olabilir. Bütün bacağı bir titreme duygusu kaplar ve bir süre kullanılamaz hâle gelir. Çok büyük olanları, zihin bulanıklığına da sebebiyet verebilir.

Trakonya nasıl zararsız hâle getirilir?

Aldatıcı bir balıktır. Avlandığı takdirde zararsız ve hareketsiz bir görünüştedir. Aslında saldırmak ve devamlı olarak sokmak için en uygun ânı beklemektedir. Eller korunarak balığı hareketsiz hâle getirmek ve sırt yüzgecini kesmek gerekir. Ölülerinde, toksisite hemen tamamen kaybolur.

Ağrı nasıl hafifletilir?

Sulandırılmış amonyakla zehir nötralize edilerek (denizciler ve balıkçılar, hijyenik olarak doğru olmasa da; gerçek kimyasal bir prensibe göre yaralı kısım üzerine işerler ve sonra havayla kurumaya bırakırlar: Kuru idrar amonyak etkisi yapar).

Denizanalarıyla karşılaşmak neden tehlikelidir?

Kıskaçlarının kabartıcı ve yakıcı gücü, birkaç saat süreyle kızarık ve ağrılı izler bırakır. Bazen insan denizde, etrafta hiçbir şey görmeden yandığını hisseder. Bu, şeffaf bir denizanası olabilir.

Ne gibi önlemler alınabilir?

Daha önce de sözü edildiği gibi alkalinli pansumanlar (zararsız amonyaklı solüsyonla) ve her zamanki pomatlar uygulanabilir.

Tropikol denizlerde tehlikeler daha sık ve daha mı ağırdır?

Evet, çok geniş bir tehlike söz konusudur. Bu nedenle açık denizler yerine havuzlara girilmesi tavsiye olunur. Deniz yılanları, öldürücü istiridyeler, sokan balıklar, mercanların tehlikesini bilen ne kadar az kişi vardır.

Deniz yılanları büyük bir tehlike mi oluşturur?

Evet, özellikle Büyük Okyanus adaları çevresinde bulunan bu yaratıklar, balık yumurtaları ve küçük  deniz  hayvanlarıyla beslenerek yaşarlar. Yüzeyde solunum yaparlar ve sonra çok uzun süre (hattâ kırk dakikadan fazla süre) su altında kalırlar. Kolaylıkla kıyılara yaklaşır ve yosunların arasına saklanırlar; ya da son derece güzel tropikal balıkların yumurtalarını bıraktıkları mercan oluşumlarının içine girerler. Genellikle kendilerini korumak dışında saldırmazlar.

Isırmaları tehlikeli midir, yoksa yalnız şiddetli ağrı mı verir?

Hemen hemen daima ölüme yol açan bir zehir söz konusudur. Hemotoksik ve aynı zamanda nörotoksik olan bu zehir, birkaç saat içinde ölüme sebebiyet verebilir. Koruyucu serumların etkili olup olmadığı tam kesin değildir. Bunlar, henüz deneme devresindedir.

Ne yapılabilir?

Yapacak bir şey yoktur. O bölgede tavsiye olunan işlemleri uygulamaktan başka bir şey yoktur.

Ölüme yol açan istiridyeler hangileridir?

Bunların kabukları uzunca olup geniş kısımdan dar kışıma doğru spiraller halindedir. Uç kısımdan nörotoksik nitelikte bir zehir salgılarlar.

Ne gibi zararlara sebebiyet verirler?

Girdikleri noktada son derece şiddetli bir ağrı başgösterir. Kısa zamanda nefes darlığı, zihin karışıklığı, konvülsiyonlar, bilinç kaybı ve solunum durması gelişir.

Ne yapılabilir?

Mümkün olduğu kadar kısa zamanda hastahaneye kaldırılmaya çalışılmalıdır. Bu arada ağızdan ağza yapay solunum uygulanır. Hasta, hastaneye uçak veya helikopterle taşındığı takdirde oksijen maskesi kullanılması şansı olur.

O halde bu istridyeler toplanamaz mı?

Yasaklanmamış bölgeler dışında (tehlike önleminden çok ekolojik kurtarma amacıyla) avlanabilirler. Ancak daha kalın kısımlarından tutulmalı ve bu arada canlı yumuşakçalar oldukları unutulmamalıdır.