Üst solunum yolları enfeksiyonları: Nezle

Nedir, nasıl önlenir ve nasıl tedavi edilir. Burun damlaları. Antibiyotik tedaviye evet, antibiyotik tedaviye hayır. Paranazal boşluklar nedir ve nerede bulunur. Sık sık tekrarlayan nezlenin korku verici komplikasyonu: Sinüzit. Sinüzitte baş ağrısı. Sinüzite bağlı komplikasyonlar.

Grip ve nezle aynı şey midir?

Ortak birçok nitelikleri olmakla birlikte düşünüldüğünün aksine birbirinden farklı iki hastalıktır. Ortak nitelikleri arasında mikrobik neden, yayılma şekli, yayılmasını etkileyen faktörler ve burun boşluğuna yerleşmiş rahatsızlıklar sayılabilir.

Nezle nedir? Semptomları nelerdir?

Nezle burun akmasının artması, aksırma, burun tıkanıklığı ve bazen gözlerin yaşarması ve hafif konjonktiva iltihabıyla karakterize edilen bir hastalıktır. Önce sulu veya sümüklü akan burun daha sonra cerahatli akmaya başlar.
Mukozaların şişmesi nedeniyle burun içi boşlukların tıkanması bazen yüz ve kulaklarda ağrılara yol açar.
Yumuşak damağın arka kısmında bir kuruluk ve rahatsızlık duygusu, genellikle bir nezlenin başlangıcını haber veren ilk belirtidir. Bundan sonra şiddetli baş ağrısı, fenalık, kaslarda ağrılar, asteni ve soğuğa duyarlılık; ender olarak yüksek ateş görülür.

Nezle nasıl önlenir?

Hiç şüphesiz hasta kimselerden uzak durmak, mikrobun alınmasında önemli bir önlem oluşturur. Ancak birçok pratik nedenlerden dolayı bu önlem pek ender olarak uygulanabilir.
Çeşitli durumlarda hastane personelinin kullandığı, küçük çocuklarını korumak için annelerin taktığı maskeler bir yere kadar yararlı olabilmektedir.
Mikropları öldürücü antiseptik aerosoller ve ultraviyole ışınların kullanılması, nezleyi azaltıcı herhangi bir etki yapamamaktadır.
Mikropları öldürücü aşılar da henüz yararlı olmaktan uzaktır. Bununla birlikte üst solunum yolları bölgesine zarar veren tüm mikrop çeşitleri karşısında etkili bazı aşılar vardır.

Nezle nasıl tedavi edilir?

Nezlenin özel bir tedavisi yoktur. Bu durumda tamamen semptomatik bir tedavi uygulanır. Ateş düşürücü ve iltihap söktürücü ilaçlar kullanılır. Bu arada burun mukozalarının şişmesini azaltan, kanamayı önleyici maddelerin burna damlatılmasıyla lokal bir tedaviye gidilir.
Genellikle çocukların sıcak, fakat nemli bir atmosferde, ateş olduğu takdirde akut devre geçene kadar yatakta tutulması gerekir. Bu arada bir yetişkin kendi genel şartlarına göre çalışıp çalışmaması hakkında karar vermelidir. Bununla birlikte  yatmakta yarar vardır.

Burun damlaları hangi durumlarda kullanılmaz?
Burun tıkanması veya tıkanma işleminin paranazal boşluklara yayılması hâlinde burun damarlarını büzücü spreyler veya damlalar ile mentollü maddelerin koklanması, ânında semptomatik bir ferahlık verebilir. Ancak şunu da unutmamak gerekir ki, burun mukozalarının kıllarının faaliyeti nezle nedeniyle kötüleştiği için, yaptıkları etkilere rağmen lokal damar büzücüler iyileşmeyi geciktirir. Bu arada küçük çocuklarda adrenalin türevli, kanamayı önleyici ilaçların kullanılmaması gerektiğini hatırlatmak isteriz. Bu ilaçlar, birkaç damla dahi alındıktan sonra uyku hâli, kollaps (dimağın kansız kalması) ve bazen bir koma durumuyla merkezi sinir sistemi düzeyinde zehirli etkiler yapar.

Bakteriyel enfeksiyon komplikasyonlarının önlenmesinde bir antibiyotik tedavisi yararlı mıdır?

Evet. Ancak direnç olayları tehlikesini yaratmak ihtimali nedeniyle antibiyotik tedavisinin yalnız, tam tezahür etmiş kulak iltihabı, bronşit veya bronko-pnömonide uygulanması tercih edilir.

Mikrobik nedenler dışında bir nezleye yol açan başka mekanizmalar var mıdır?

Hiç şüphesiz en sık rastlanan mekanizmalardan biri, allerjik yapıdır. Bir dış etken (çiçek tozları, tozlar, deri ile ilgili nedenler vb.) yüzünden burun mukozası reflekslerinin bir şiddetlenmesi sonucunda aksırma, burun tıkanması ve burun akması görülür.
Allerjik temelli nezlenin tedavisinde en etkili önlem nedir?

Allerjik nezlenin tedavisinde şüphesiz en etkili önlem aşıdır. Aşının hazırlanması için önce, allerjik nezlenin ortaya çıkmasından sorumlu etken (allerjen) izole edilir. Allerjen genellikle tozlar, saçlar, hayvan kılları vb.’den oluÅŸur. Sulu eriyikte hazırlanan aşı, yılın belirli dönemlerinde deri altı yoluyla veya aerosol aracılığıyla vücuda enjekte edilir.

Paranazal boÅŸluklar nedir ve nerededir?

Paranazal sinüsler, yüzün bazı kemiklerinin iç kısmına açılan boşluklardır. Delikler ve kanallar yoluyla, burun boşluğuyla doğrudan doğruya ilişki halindedirler. Bu nedenle burundaki iltihaplanma işlemleri, sinüs mukozası düzeyinde de (sinüzal) kolayca hissedilir.

Paranazal sinüslerin görevi nedir?

Paranazal sinüsler normal olarak havayla dolu boşluklardır. Genel olarak görevleri yüz bölgelerinin termik izolasyonu, sesin yankılanması, baş ağrılarının hafifletilmesidir.

Paranazal sinüslere zarar veren hastalıklar nelerdir?

Paranazal sinüsler son derece küçük kanallar aracılığıyla burun boşluklarına bağlıdır. Bu nedenle sinüzal mukoza düzeyinde kanamalar ve tıkanmalara yol açan basit nezleleri kolayca kapabilirler. Ancak nezle boyunca ikinci planda kalan bu önemsiz tıkanmaların yanında, esas burun hastalığını ikinci dereceye indiren bir klinik tabloyla karakterize edilen cerahatli sinüzitler son derece önemlidir.