Kalp Ne Zaman Durur?

Bir kalp durmasına yol açabilecek en bilinen nedenler ve özellikle travmatik olaylar nelerdir?

Kalp durmasının nedenleri pek çoktur. Normal olarak düşündüklerimiz kalp enfarktüsü, akut pulmoner ödem. ağır aritmiler veya aort rüptürü gibi kalp-dola-şım sistemiyle ilgili olan nedenlerdir.
Diğer pek çok neden solunum sistemiyle ilgilidir: Solunum sisteminin ağır kronik hastalıkları, pulmoner enfarktüs, suda boğulma veya nefes borusunun tıkanması (meselâ bir yiyecek parçasının kaçması nedeniyle), kalp durmasına yol açabilir. Travmatik kökenli nedenler arasında o-tomobil kazaları, çok yüksekten düşmeler ve elektrik şoku sayılabilir. Bu son durumda görünmez deri altı yanıklardan başka kalp atışı aşırı derecede düzensiz-leşebilir ve sonunda durmaya kadar gidebilir.
Bir başka tip kalp durması, gizli bir kalp hastalığı olan genç sporcularda, sportif faaliyet sırasında meydana gelebilir.

Ambulansın gelmesini beklerken, hastanın yanında bulunan kimseler ne yapabilirler?

Mümkün olduğu kadar çabuk müdahalede bulunmak çok önemlidir. Çünkü kalp durması hâlinde, kalp atışı ve solunumun kesilmesinden 3-4 dakika sonra beyin, böbrekler ve kalp gibi diğer önemli organlarda düzelmesi imkânsız birtakım hasarlar meydana gelebilir. Böylece reanimasyon girişimleri sonuçsuz kalabilir.
İlk yardımda bulunacak kişilerin yapması gereken ilk şey şudur: Boyunda uzanan karotis arterlerinin pal-pasyonu aracılığıyla kalp atışının hâlâ var olup olmadığını duymak ve hastanın nefes alıp almadığını kontrol etmek. Bu arada bir parmak hastanın ağzına sokulmak suretiyle herhangi bir yabancı cismin nefes borusunu tıkayıp tıkamadığından emin olmak önemlidir. Hasta zemin üzerinde yatar pozisyonda bulunmalı ve boynu gergin tutulmalıdır.

Sternum üzerine dakikada 7-8 defa bastırarak düzenli bir kalp masajına başlanmalıdır. Eğer ilk yardımda bulunan kişi tek başı-naysa, her 7 bastırmadan sonra bir de ağızdan ağza solunum uygulamalıdır. Daha fazla yardımcı varsa her dört masajda bir suni solunum yapılmalıdır.
Elektrik şoku geçirmiş bir kişi için yapılacak başka bir yardım da ağır ölçüde düzensizleşmiş kalp ritminin tekrar kazandırılmasıdır.

Bunun için göğüs üzerine kuvvetli bir darbe indirilir. Bu basit müdahale hayatı kurtarabilir.

Nefes borusunun yabancı cisimlerle tıkanması hâlinde (meselâ büyük yiyecek lokmalarının nefes borusuna kaçması durumunda) büyük ölçüde yararı olan yeni bir işleme Heinlich işlemi adı verilir. Bu gibi durumlarda hemen mavi bir renk alan kazazede, üst karın ve sternum arasında bir kemerle arkadan elleriyle birlikte sarılmalıdır. İlk yardımda bulunan kişi, âni ve kuvvetli bir basınç uygulamalıdır. Böylece nefes borusunu tıkayan cisim dışarı çıkacaktır.

Bu hastalara hastanede yapılan müdahale nedir?

Kalp durmasına hastahanede yapılan müdahale, daha önce sözünü ettiğim, yerinde ve ânında uygulanan müdahaleden farklı değildir.
Reanimasyon işlemlerine devam edilir ve solunumu kolaylaştırmak için hasta entübe edilir. Durumdaki gelişmelerin daha iyi izlenmesi için hasta, bir elektro-kardiyografa bağlanır. Çeşitli tedaviler uygulanır. Kan basıncını arttırmak ve kalp durduğu zaman prekos olarak ortaya çıkan bazı kimyasal kan anomalilerini düzeltmek için diğer ilaçların kullanılmasıyla birlikte transfüzyonlar uygulanır.

Bütün bu işlemler, hasta hastahaneye girer girmez uzman personel tarafından âcil serviste yapılır. Hasta kendine gelir gelmez koroner ve kalp servisine götürülür. Cerrahi yoldan göğsün açılması ve kalbe doğrudan doğruya masaj uygulanmasından oluşan eski yöntemin, hiçbir yarar sağlamaz.