Suda boğulma: Tehlikede Olan Bir Kimseyi Kurtarmak

Çeşitli suda boğulma tipleri. Kaza sonucu suda boğulma. Neden yüzme bilmeyen bir kimse dahi kurtulabilir. İnsanın kendini iyi hissetmemesi nedeniyle suda boğulma. Yanlış beslenme ve soğuk nedeniyle boğulma. Kramplar. Su altında kalmış bir kimseye nasıl yardım edilir.

«Suda boğulma»nın tanımı nedir?

Nefes yollarına su dolmasıyla birlikte, bir vücudun suya batmasıdır.

İnsan su yutmadan boğulabilir mi?

Bir ısı şokuna bağlı olarak bilinç kaybıyla birlikte solunumun durması hâlinde: Su yutmadan boğulma (halk arasında söylenen «çok su yutmuş» yanlış bir terimdir) durumu meydana gelir.

Kumların üzerinde hareketsiz yatan bir kimse için havasız kalmış, boğulmuş sözü kullanılabilir mi?

Hayır, suda boğulmuş şeklinde tanımlamak yerinde olur. Süfokasyon (havasız kalma, boğulma), akciğerle kan arasında hava .değiş-tokuşu eksikliğine bağlıdır ve vücut suya batmaksızın üst solunum yollarının tıkanması veya bir kanamadan ileri gelebilir.

Suda boğulmuş bir kimseye ne gibi bir yardımda bulunulabilir?

Yapılabilecek yardımlar oldukça azdır. Ancak bütün suda boğulma tiplerini ve yerinde bir müdahalede bulunabilmek için her tipin ayrıntılarını iyice bilmek gerekir.

Sözü edilen suda boğulma tipleri nelerdir?
Adli tıp açısından suda boğulma, kaza sonucundan başka intihar veya cinayet olabilir. Doğal olarak daha çok kaza sonucu boğulmalarla uğraşılmaktadır.

Kaza tipi suda boğulmanın kendine özgü karakteristikleri mi vardır?

Tabîi. Bu tür bir boğulma iki ihtimal sonucunda meydana gelebilir. Suya düşme (birincil «suda boğulma») veya dengenin kaybedilmesiyle âni bir fenalık hissetme ya da yanlış bir dalma («ikincil suda boğulma») sonucunda gelişir.

Birdenbire suya düşüşte neler olur?

Birbiri ardına üç devre gelişir:
1) Tapa devresi.
2) Otomatik olarak solunumu izleyen duyuların kaybı.
3) Kalp durması.

Tapa devresi nedir?

Birdenbire suya düşen kimse bir içgüdü davranışıyla dibe gitmeden önce derin bir şekilde nefes alır. Böylece göğüs havayla dolarak şişer ve bu durum, dibe battıktan sonra tekrar yüzeye çıkmayı sağlar.

Bu içgüdü davranışı, dibe gitme devrelerinin nasıl gelişeceğini bilmemekten de doğar mı?

Şüphesiz. Kişi paniğe kapılır. Halbuki yüzmeye çalışıp yüzeye çıkar çıkmaz nefes almaya kendini zorlarsa kesin kurtuluşuna doğru bir adım atmış olur.

Aksi takdirde ne gibi olaylar gelişir?

Akciğerlerde bulunan oksijen birkaç dakika içinde tükenir ve beyin düzeyinde bir karbon dioksit birikimine (hiperkap-ni) bağlı olarak otomatik solunumun tekrar başlamasıyla bir duyu kaybı gelişir.

O halde bu durumda da geçerli bir solunum yapma imkânı yok mudur?

Hayır. Çünkü kazazede bilincini kaybetmiş haldedir ve otomatik solunum yüzey düzeyinde hattâ suyun altında ağızla yapılmaktadır. Bu arada atmosferdeki hava ile kan arasındaki iş değişim düzeyinin dereceli harabiyeti ile akciğerlere su dolar.

Bir kimsenin «kendini iyi hissetmemesi» sonucunda batmasının nedenleri neler olabilir?

En sık görülen ihtimal, termik şoktur. Deri ısısıyla su ısısı arasında aşırı bir ısı farkı meydana gelir.

Bu fark niçin meydana geliyor?

Çok fazla yeme, alkollü içki içme ya da yoğun bir spor yapma veya uzun süre güneşte kalma sonucunda çok fazla ısınan ve terleyen bir kimsenin deri ısısı 40°’ye yükselir. Bu nedenle genellikle 17-19°’de bulunan suyla temas hâlinde vücut uyum sağlayamaz. Bu durumda deri solgunlaşır ve soğur, dudaklar morarır ve bir bilinç kaybı gelişir.

O halde bu kişilerin, tehlikede olduklarını belirtmek için bağıracak zamanları dahi olmaz mı?

Evet, hemen hiç zamanları olmaz. Termik şok gelişir.

Suda meydana gelebilecek diğer fenalıklar nelerdir?

Daha çok yanlış bir beslenme ya da soğuğa bağlıdır.

Bu şartlardaki bir kimseye nasıl yardım edilir?

Tehlikede bulunan bu kişiler, su üstündeki bir araca alınır veya kıyıya çıkarılır.. Baş düşük pozisyonda olacak şekilde yatırılır ve herhangi bir giyecek ya da havluyla soğuktan korunurlar. Genellikle çok geçmeden bilinç berraklaşır ve kuvvetlerde bir canlılık başgösterir. Bu arada bir doktor kontrolü tavsiye olunur.

Suda uzun süre kalındığı takdirde neden üşünür?

Çünkü suyun ısı iletkenliği, havanın-kinden yaklaşık yirmi beş defa daha fazladır. Bu nedenle deri ısısını su ısısına adapte etmeye çalışan bir ısı kaçışı meydana gelir. Özellikle aynı ritimle yüzüldüğü takdirde bu duruma karşı konabilir. Daha sonra enerji tükenir ve yeni bir destek ihtiyacı duyulur.

Suda «soğuk belirtileri» nelerdir?

Uzun süre suda kalma sonucunda «deri hipotermisi» belirtileri, yani ürperme-ler, aşırı titremeler, dudakların morarması, el ve parmak uçlarında beyazlaşma görülür. Bu belirtileri kalp çarpıntıları ve genellikle göz veya alın çevresinde akut baş ağrısı krizleri izler.

Bu gibi hallerde süratle yapılacak ilk yardım nedir?

Hemen sudan çıkılmalı, bir havlu veya benzeri bir şeyle vücut ovularak kızış-tırılmalı, birkaç dakika oturarak dinlenmeli ve eğer imkân varsa alkollü olmamak şartıyla sıcak bir şey içilmelidir. Meselâ bir sıcak çay iyi gelir.

Kramplar neye bağlıdır?

Bol oksijenle beslenen bir kasın, soğukta ansızın kasılması sonucunda herhangi bir arterin şiddetli sıkışmasına bağlıdır. Kramp, eklemlerde dolaşım rahatsızlıkları olan kişilerde ve efor altında daha sık görülür. Daha çok bacak ve ayak parmaklarında meydana gelir.

Kramp ciddi bir olay mıdır?

Genellikle hayır. Çünkü bunlar, birkaç dakika içinde kendiliğinden geçici fenomenlerdir. Ancak son derece ağrı verirler ve yüzme ritmini engelleyebilirler. Bazı durumlarda sudaki insan için hayati bir tehlike teşkil ederler.

Kramplar tekrarlayabilir mi?

Evet, özellikle soğuk suda ve eforla tekrarlavabilir.

Peki insan Kuzey denizlerinde sık görülen donma olaymın farkına varmaz mı?

Ürperme ve titremeler döneminden sonra soğuğa karşı bir duyarsızlık başlar.

Bu tür donma vakalarında ne tip bir İlk yardım uygulanabilir?

Lokal ovuşturmalar burada da öncelikle yapılmalıdır. Alkollü içkilerin kullanılması tehlikelidir. Kazazede yavaş yavaş ısıtılmalı, asla süratli bir ısıtma uygalanmamalıdır. Sıcak çay, yün örtüler, hastanm bacakları yatay şekilde oturması tavsiye edilir.

Dibe batmakta olan bir kimseye nasıl yardım edilir?

Eldeki zaman çok kısıtlıdır ve müdahalenin süratle yapılması temel nitelik taşır.

Kazazedeyi yakalamak için gerekli teknik manevralar nelerdir?

Boğulma tehlikesinde olan bir kimseye yardım etmek için yalnız iyi yüzücü olmak yetmez. Aynı zamanda bu konuyla ilgili antrenman ve bilgi de gereklidir. Meselâ çoğunlukla yüzme hocaları tarafından yapılan bu kurtarma işleminde tehlikeyi hesaba katmak gerekir. Çünkü boğulma tehlikesinde olan bir kimse, diğer kişiye ümitsizce asılacak ve onun hareketini güçleştirecektir.

Uzmanlar nasıl hareket eder?

Her şeyden önce yardım edilecek kişiye arkadan yaklaşılmasını ve bir kol koltuk altmdan geçirilerek kazazedenin suyun üstünde tutulması için alt çenenin sağlam şekilde sıkılmasını tavsiye ederler. Kurtarma işlemi, geriye doğru yüzmek suretiyle yapılır.

Boğulma tehlikesi geçiren Idşi kurtarıldıktan sonra, ne yapılmalıdır?

Bundan sonra yapılacak şey,   reanimasyondur. Bu gibi durumlarda en iyi yöntem, ağızdan ağza yapay solunumdur. Bununla birlikte dış kalp masajı yapılabilir.

Bu reanimasyonun ritimleri nasıldır?

Kazazedeye yardım eden iki kişi olduğu takdirde kalp basınçları ile solunum hareketleri arasındaki klasik ritim 5′e 1′dir.. Yardım eden kişi tek başına ise lO’a 2′dir.

Boğulma tehlikesi geçirmiş bir kimseye ilk müdalıale yapıldıktan sonra bir ilk yardım merkezine götürülmeli midir?

Evet, Aspire edilmiş suya göre kısa zamanda veya bir süre sonra birtakım sonuçlar gelişebilir.