Boğulma (Asfiksi): Nasıl Meydana Gelir ve Başlıca Tedavi Yöntemleri

Asfiksinin yol açtığı fizyolojik değişiklikler. Organizmanın oksijensiz kalabileceği en uzun zaman. Karbon monoksit nedeniyle asfiksiye girmiş kişilere ilk yardım.

Kısaca asfiksi nedir?

Normal hava solunumunun engellenmesidir.

Fizyolojik olarak ne gibi değişiklikler meydana gelir?

Bir oksijen yetmezliği (hipoksi adı verilen bu durum, oksijen tamamen yok olduğu zaman anoksi adını alır) ve aynı anda karbon dioksit birikimi (hiperkapni) yerleşir. Yeryüzünde hayat esaslarının temeli, çeşitli maddelerin, enerjik hâle gelebilmeleri için yanmaları, yani oksidasyo-na dayandığına göre oksijen dokularımız için ana maddedir. Yokluğu hâlinde felce uğranır ve ölünür.

Bir asfiksi hâli nasıl meydana gelebilir?

Ya üst solunum yollarının tıkanması, ya zehirli gazların inhalasyonu (fermantasyonlar, kimyasal endüstri maddeleri, karbon monoksit) ya da organizmanın oksijen sağlama kapasitesinin eksikliği sonucunda meydana gelebilir.

Bu durumda çocuklar için en büyük tehlikeler nelerdir?

En büyük tehlikeler şunlardır: Astronotları taklit eden oyunlarda plastik torbalarla boğulma (bu bakımdan, saydam olan bütün torbalar evden atılmalıdır); çeşitli maskeler (burun ve ağız deliklerinin olup olmadığına dikkat edin); yeni doğmuş çocuğun beşiğine atlayan kedi (hayvanları evden uzak tutun, göz altında bulundurmanız yeterli değildir); ağzı yastığa gelecek şekilde dönen yeni doğmuş bebek (bebekler hiçbir zaman kendi hâline bırakılmamalı ve sık sık kontrol edilmelidir); eski bavullar, buzdolapları, kasalar ve gardrop gibi yerlerde kapalı kalmak (çocuklu evlerde bu tip eşyaların azaltılması veya içten açılabilen kol yapılması gerekir); nefes borusu veya bronşları tıkayan yabancı cisimlerin yutulması.

Havasız kalmış çocukların görünüşü nasıldır?

Yüzleri siyanozlu ve solgundur, dudaklar morumsudur, hava açlığı nedeniyle ağız aralıktır. Eğer inleme varsa, en iyi hayat belirtisi sayılır.

Ne tip bir yardımda bulunulur?

Önce solunum durduğu ve sonra kalbin durduğu göz önünde bulımdurulacak olursa ilk olarak yapılacak yardım hareketi, ağızdan ağza veya ağızdan burun ve ağza yapay solımum uygulanmasıdır. Gerekli durumlarda dış kalp masajıyla da müdahale edilir.

Çocuk yabancı bir cismi içine çekmişse ve boğulduğunu hissediyorsa ne yapılmadır?

% 80 etkili olan Heimlich metodunun uygulanmasında yarar vardır. Cismin daha derine gitmesi riskini ortadan kaldırmak için baş aşağı gelecek şekilde tutularak veya göğse belli bir enerjiyle bastırılarak cismin parmakla çıkarılmasına çalışılır veya küçük çocuk ayaklarından baş aşağı tutularak sırtına vurulur.

Karbon monoksitten zehirlenen kimsenin görünüşü nasıldır?

Karbon monoksit, oksijenden daha kuvvetli bir şekilde kandaki hemoglobini sabitleştirdiği için kişi, canlı kırmızı bir renk alır. Bu işlem sonucunda karbon monoksit (formülü CO, karbon dioksitin formülü CO2), atmosfer basıncında oksijenle gaz değişimlerine artık katılmayan meta-hemoglobin adı verilen canlı kırmızı renkte bir bileşik meydana getirir: Alyuvarlar, felce  uğramış haldedir.

Karbon monoksit entoksikasyonu, herhangi bir şekilde anlaşüamaz mı?

Hayır. En korkunç zehirlenmelerden biridir. Çünkü havaya herhangi bir matlık vermediği gibi özel koku da çıkarmaz. Uyuşukluk ve nihayet koma yaratacak şekilde yavaş yavaş yayılır.

Karbon monoksit nedeniyle asfiksiye giren kişilere nasıl yardım edilir?

Normal olarak bu kişiler, fırmlar veya şofbenlerden gaz kaçıran evlerde veya kapalı bir yerde çalıştırılan motorların yanında bulunurlar.

O halde ne yapılmalıdır?

Gaz yayılmış yerlere girerken ışık açılmamah, kibrit çakılmamalı ve aynı şekilde sigara içilmemehdir. Ufak bir el feneri kullanmak suretiyle girilmeli, nefes alınmamalı, kapı açık bırakılmalı ve doğrudan doğruya diğer kapı ve pencerelere gidilerek bunlar da açılmalıdır. Kazazedeye yardım etmeden önce çevreyi havalandırmak için birkaç defa girilip çıkılmalıdır.

Asfikside bulunan kişiye ne yapılmahdır?

Eğer yerde yatıyorsa kaldırılmalıdır. Çünkü karbon monoksit yerden yaklaşık yarım metre yüksekliğe kadar çöken ağır bir gazdır. Daha sonra ağızdan ağza yapay solunum ve dış kalp masajına geçilir. Bu arada oksijen tüpü bulunan bir ambulans çağırılmalıdır.

Bunlar, âcil olarak hastahaneye kaldırılmaları gereken hastalar mıdır?

Evet. ilk yardımda bulıman kimsenin görevi, mümkün olduğu kadar geçerli bir oksijenlenmenin sağlanmasıdır.